12.06.2019

İnşaat Sektöründe Artırılmış Gerçeklik ve Sanal Gerçeklik



Bulunduğumuz yüzyılın başından günümüze kadarki süreçte gözlemlediğimiz görselleştirme ve yazılım alanındaki gelişmeler hayatımıza iki yeni kavramı da beraberinde getirdi.  Bunlar; Artırılmış Gerçeklik ( Augmented Reality – AR) ve Sanal Gerçeklik ( Virtual Reality – VR ) kavramları. Bu yazımızda DOLMEN BIM-Lab olarak AR-VR kavramlarının ne olduğunu ve inşaat sektöründeki kullanım biçimlerini ele almaya çalışacağız.

Her ne kadar biz bu kavramları hayatımızda yeni yeni duymaya başlamış olsak da, geçmişi uzun yıllar öncesine dayanıyor. Bir takım araçlarla insan duyularının kandırılabileceği fikri ilk olarak 1965 senesinde Ivan Sutherland tarafından bilimsel bir makale olarak ortaya atılıyor. Bu fikrin gerçekleşebilmesi için geliişmesi gereken teknolojileri de makalesinde kaleme alan Sunderland, özellikle ekran teknolojisinin gelişiminin çok önemli olduğunun altını çiziyor.

Sanal Gerçeklik, gerçek hayatta var olan ya da olmayan mekanların, tamamen sanal ortamda oluşturularak, özel gözlükler gibi bazı araçlar vasıtasıyla insanın o mekandaymış gibi hissetmesini sağlayan teknolojiye verilen isim.

Bu teknolojiyi kullanmamızı sağlayan en etkin araçlar sanal gerçeklik gözlükleri. Bu gözlüklerle şu an sadece sanal mekanı görebilme, sesleri duyabilme ve sanal objeleri hareket ettirebilme olanağımız olsa da teknolojik gelişmeler çok yakında tüm duyu organlarımızla sanal mekanı hissedebilmeyi amaçlıyor.

Artırılmış Gerçeklik ise içinde bulunduğumuz dünya ile sanal dünyayı birleştiren ve etkileşim içine sokan bir  teknoloji. Esası obje tanıma teknolojisine dayanan AR, cep telefonu, tablet ya da özel gözlükler gibi araçlar vasıtasıyla çevremizdeki objeler ya da mekanlarla sanal ortamda oluşturulmuş objeleri, mekanları ya da bilgileri bir araya getiriyor.

Bu teknoloji ilk olarak savaş pilotlarının kasklarına takılan akranlarda baktıkları hedefin bilgilerini görebilmeleri için kullanılıyor. Şu sıralar sıkça rastladığımız en güzel örneklerinden birisi ise, gittiğimiz yol, çevremizdeki araçlar ile mesafe ve araç hızı gibi bir çok bilgiyi aracımızın ön camında bize gösteren HUD sistemi.

Dünya üzerinde bir çok dev yazılım firması artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik teknolojilerine ciddi oranda yatırım yapmakta. İnşaat sektörü de tabii ki teknolojiyle paralel olarak bu iki kavramdan nasbini almaya başladı. Autodesk firmasının, mimarların sanal gerçeklik gözlüğüyle müşterilerini tasarladıkları projelerin içinde gezdirmeleri için çıkardığı Revit-Live programı gibi programlar karşımıza çıkarken, DOLMEN BIM-Lab’ın da ICARUS AR/VR markasıyla aralarında olduğu bir çok yerel şirket de inşaat sektörü için AR/VR yazılımları geliştiriyor.

İnşaat sektöründe AR/VR yazılımlarının kullanımlarına baktığımızda ilk olarak karşımıza çıkan pazarlama amaçlı kullanım. Bir çok inşaat firması artık örnek daire inşa etmek yerine, müşterilerini, sanal ortamda hazırlanmış örnek dairelerin içinde gezdirmeyi tercih ediyor. Bunun yanısıra, cep telefonu veya tabletlere indirilebilen özel AR yazılımlarıyla, projelerin kataloglar üzerinden her ortamda üç boyutlu olarak incelenebilmesi, metraj ve fiyat bilgilerine ulaşılabilinmesi ve hatta satış yapılabilmesi bile mümkün.

İkinci olarak karşımıza proje aşamasında kullanım çıkmakta. Az önce bahsettiğimiz gibi mimari projenin içinde gezme olanağı dışında, BIM altyapısı da kullanılarak tasarım aşamasında disiplinler arası koordinasyon amaçlı ya da planlama aşamasında plan üzerinde dört boyutlu çalışma amacıyla geliştirilmiş AR/VR yazılımları bulunmakta.

Son zamanlarda sıkça karşımıza çıkmaya başlayan başka bir AR/VR kullanımı ise şantiye yönetimi ve şantiye koordinasyonu amaçlı. Bu amaçla geliştirilmiş özel yazılımlarla, yine BIM altyapısı kullanılarak, şantiyede imalatı tamamlanmış kısımların doğruluğu kontrol edilebileceği gibi, imalatına başlanmamış elemanların tamamlanmış kısımlarla entegrasyonunda çıkabilecek sıkıntıları önceden görmek ve revizyon alternatiflerini sanal olarak yeride inceleyebilmek de mümkün oluyor.

Görünen o ki AR/VR ilerleyen dönemlerde hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olacak. DOLMEN BIM-Lab olarak “inşaat sektöründe teknoloji kullanımı” odaklı bakış açımızla biz de AR/VR yazılımları konusunda araştırma ve geliştirme yapmaya devam ediyoruz.